Öncelikle geçen yazılarımda bahsettiğim metal yakalılar devrinin başladığını bildiren içeriğe dayanarak, Yapay Zekanın tüm sektörleri dönüştüreceği bir dönemi yaşayacağımız için bu okumayı iyi yapmak gerekiyor. Yapay Zekanın dönüştüreceği ve insan faktörünü devre dışı bırakacağı alanları iyi saptamak gerek. Bu alanlarda kariyer yapma şansı olmayacağı için şimdiden direksiyonun yönünü değiştirmek gerekecek. Peki nedir geleceğin meslekleri, hangi alanlarda iş imkanları makul seviyede olacak ?
Bu noktada büyük oyun kurucularını dinlemek ve onların yaptığı hamleleri iyi okumak gerek. Örneğin NVIDIA, OpenAI, Miscrosoft, Meta, Anthropic gibi Yapay Zeka alanında tüm Dünyayı sarsan şirketlerin açılımları son derece önemli. Bu yazıda NVIDIA, OpenAI, Antropic ve diğer bazı önemli şirketlerin CEO’larının önerilerine göre geleceğin mesleklerini ifade edeceğim. Öncelikle ana başlıklar halinde bunları verelim: Yapay Zeka, Kuantum sistemler, Yenilenebilir Enerji ve Biyoteknoloji.
OpenAI CEO’su Sam Altman , gelecekteki dönüşümün çok hızlı olacağını ve gençlerin bu dönüşüme hızlıca adapte olacağını ifade ediyor. Yapay Zeka alanında öne çıkması beklenecek başlıklar şunlar olabilir; Veri Bilimi Uzmanlığı (Data Scientist), Veri Analisti (Data Analyst), Makine Öğrenmesi Uzmanlığı (Machine Learning Engineer), Derin Öğrenme Uzmanlığı (Deep Learning Engineer), Doğal Dil İşleme Uzmanı (NLP Engineer), Bilgisayarlı Görü Uzmanlığı (Computer Vision Engineer), İş Zekası Uzmanlığı (BI Analyst) vb. başlıklar bu alanda öne çıkan mesleki başlıklar. Prompt Engineering diye adlandırılan başlık ise önceki yazılarımda ifade ettiğim üzere bir meslek dalı değil, herkesin edinmesi gereken bir kabiliyet. Hatta yapay zekanın dönüştüreceği birçok iş kolunu kullanmak için de sıradan vatandaşın dahi kısmi olarak prompt girmeyi (yani sorgu yazmayı) bilmesi gerekecek. Gelecekte, insanoğlunun işlerini halledecek her türlü alışkanlık ve günlük rutin işleri kolaylaştıracak ve hatta onları prompt girip (yada konuşarak) kullanacak kadar basit olacak yazılımları geliştirmek de önemli bir meslek kolu olacaktır. Bu saydığım meslek konularında çalışabilmek için Algoritmik düşünce yapısı, programlama bilgisi, veri analitiği, büyük veri setleri ile çalışma, analitik düşünebilme gibi yeteneklere ihtiyaç var. NVIDIA CEO’su Jensen Huang ise, programlama yetenekleri açısından odak noktasının problem çözme yeteneklerini geliştirme ve alan uzmanlığı bağlamında kalması gerektiğini ifade ediyor. Alan uzmanlığı ilerde psikoloji, eğitim, pazarlama gibi alanlarda yapay zekanın bireyselleştirilmesi için önemli bir rol oynayacaktır. Ayrıca geleceğin mühendisliğinin yine sahip olması gereken nitelikleri olarak problem çözebilme yeteneği, üretken düşünebilme ve zengin hayal gücü olması gerektiğini ekleyebiliriz.
Yapay zekanın gelişimi ve yaygınlaşması ile beraber Yapay Zeka etik uzmanlığı potansiyel barındırıyor. Her şirketin bu kadroda bir eleman çalıştırması mutlak görünüyor. Önceki yazılarımda yapay zekanın gelişimi ve bazı dezavantajlı sonuçları doğurmasından dolayı psikoloji ve dijital rehabilitasyon alanlarında ihtiyacın artacağını ifade etmiştim.
Teknoloji dünyası hızla evrilirken, kuantum sistemler alanı da geleceğin en parlak kariyer fırsatlarından biri olarak öne çıkıyor. Sadece bilgisayar donanımları yönüyle değil diğer endüstriyel alanlarda da uygulamaları olan bu kavram, günümüz bilgisayar işlemcilerinin çalışma mantığını temelden değiştiriyor. Hem data hacminin genişlemesi hem donanımsal olarak süper güçlü bilgisayarla diyebileceğim kuantum bilgisayarların hayata girmesi inanılmaz bir veri analizinin kapısını yüksek matematik problemleri işleme ve çözme gücü ile açmış olacak. Finans, meteoroloji, sağlık ve daha birçok alanda devrim yapacak bu teknoloji, uzmanlara ihtiyaç duyacak şüphesiz. Kuantum simülasyonları, moleküler düzeyde daha doğru ve hızlı simülasyonlar yaparak yeni ilaçların ve malzemelerin keşfini hızlandırabilir. Bu ise, sağlık sektöründe yeni alanlar oluşturacaktır. Kuantum sistemler; fizik, mühendislik, bilgisayar bilimi ve matematiği birleştirerek yeni kariyer yolları açıyor. Sonuç olarak, kuantum sistemler alanında uzmanlaşmak, geleceğin iş dünyasında büyük avantaj sağlayacaktır. Kuantum sistemler alanında şu başlıklarda iş imkanları olacaktır: Kuantum fiziği, Kuantum algoritmalar, Kuantum kriptografi, Malzeme bilimi ve nanoteknoloji.
Bir diğer alan ise Enerji ana başlığında yenilenebilir enerji kaynakları olacaktır. Çünkü dünyamız artan insan popülasyonu ile beraber bütün bu insanlığın konforuna yönelik ihtiyaçlar için bir şeyler yapmak zorunda. Enerji sağlayıcıların kıtlığı nedeniyle yenilenebilir enerji kaynakları ile ilgili alanlar sürdürülebilir gelecek için önemli olacaktır. Yenilenebilir enerji imkanı sağlayan tüm sistemlerin (Rüzgar gülü teknolojileri, biyoteknolojik atıklarla geri dönüşüm, güneş panelleri vb.) kullanılabilirliğini artırmak ve yaygınlaştırmak dünyamız için elzem. OpenAI CEO’su Altman, bu enerji kaynaklarının dünyamızın geleceği için hayati öneme sahip olduğunu ve ucuz enerji üretebilmenin gerekliliğini ifade ediyor. Evet neticede yapay zekada ve teknolojide ne kadar ileri gidersek gidelim enerji olmadan olmayacak. Fişi çekilmiş bir teknolojinin hiçbir faydası olmayacak. Altman, nükleer füzyon üzerine bir Startup kurduklarını bile ifade ediyor. Yukarda ifade ettiği gibi geleceği şimdiden okumak istiyorsak bu CEO’ların hamlelerini takip etmek gerekli. Nükleer füzyon enerjileri alanında çalışabilmek için şu yeteneklere sahip olmak gerekecek: Elektrik- Elektronik Mühendislikleri, Proje Yönetim becerileri, Sürdürülebilirlik Uzmanlığı, Yenilenebilir Enerji sistemleri kurma ve işletme becerileri, Nükleer Fizik.
Bir diğer alan ise Biyoteknoloji. Bu alandaki öngörüler yine NVIDIA’ nın CEO suna ait. Dijital biyoloji ve insan biyolojisini tanımaya dair çalışmaların önemli olacağını veya önemli hale getirilmesini ifade ediyor. Çok kompleks bir yapı olan insanın tanımaya dair her şeyin anlamlı olduğunu ifade eden Huang, bu sayede birçok hastalığı önceden keşfetmenin ve insanlığın daha iyi bir yaşam sürmesinin mümkün olduğunu ifade ediyor. Biyoteknoloji, Genetik biyoloji, biyoinformatik uzmanlığı gibi roller bu alanda cazibeye sahip. Genetik Veri analisti pozisyonu da potansiyele sahip. Hem tarım hem biyoloji alanında genetik bilgileri derleyen ve model geliştiren uzmanlara ihtiyaç olacaktır. Bu alanda sahip olunması beklenen özellikler: mikrobiyoloji uzmanlığı, laboratuvar geliştirme becerileri, veri analizi ve analiz yeteneği olarak sayılabilir.
Geleceğin meslekleri elbette buradakilerle sınırlı olmayabilir. Ama genel bir çerçeve halinde buradaki başlıkların çevresinde dolaşacağını ifade edebiliriz. Şimdi sıra buna uygun politikalar geliştirmek ve gençliği buna göre yönlendirmekte.
Sonraki yazılarımızda görüşmek üzere…