Atatürk Üniversitesi - Gazetecilik Bölümü - Özel Haberi - Muhammet Yılmaz - Muhammet Demirel - Ecehan Polat - Sıla Durdeniz - Sibel Demirer - Aysel Özcan - Sıla Öztürk - Hilal Fidan -
Dağlık bir bölgede yer alan Pehlivanlı’da yaşlılar tribünde oturmak yerine sahaya çıkıyor, gençlerle birlikte file önünde mücadele ediyor. Mahalle sakinlerinden Mehmet Pınar: ” Altmış altı yaşındayım. Haftanın yedi günü ikindi namazından sonra yediden yetmişe herkes burada toplanır ve voleybol oynar” diyor. Kahvehane sahibi Bekir Altınok ise köyde mevsim ve yaş fark etmeksizin voleybola ilginin çok fazla olduğunu söylüyor.
Erzurum’un Uzundere ilçesine bağlı Pehlivanlı Mahallesi’nde her gün ikindi saatleri yaklaştığında kahvehanenin önünde farklı bir hareketlilik başlıyor. Köy halkı önceden sözleşmişçesine voleybol sahasındaki yerini alıyor. Bu manzara köy için sıradan… Pehlivanlı’da voleybol, yıllardır süren bir alışkanlık, hatta bir gelenek.
Kent merkezine yaklaşık 84 kilometre uzaklıkta, dik yamaçlı dağların arasında yer alan Pehlivanlı Mahallesi, adını ata sporu güreşten alsa da bugün voleybol dendiğinde onlar için akan sular duruyor. Yediden yetmişe, hatta yetmiş yediye bütün erkeklerin bildiği bu oyun, köyde yalnızca bir spor olmanın ötesinde, kuşakları buluşturan güçlü bir sosyal bağ haline gelmiş durumda.
Yaşlılar Oyunun İçinde
Pehlivanlı’da voleybol denildiğinde ilk dikkat çeken detay, yaşlıların bu oyundaki aktif rolü. Altmışlı, yetmişli hatta seksenli yaşlardaki köy sakinleri, günlük işlerini tamamladıktan sonra kahvehanenin önündeki sahada gençlerle birlikte mücadele ediyor. Kimi zaman yorulduklarını söyleseler de sahaya çıkmaktan geri durmuyorlar. Bu oyun, onlar için fiziksel bir etkinlikten çok, yıllardır devam eden bir alışkanlık ve köklü bir gelenek.
Mahalle sakinlerinden atmış altı yaşındaki Mehmet Pınar, haftanın yedi günü voleybol oynadıklarını belirterek, “Bizim burada yaş sınırı yok. Her gün ikindiden sonra top oynarız. Voleybol oynayarak vakit geçiriyoruz,” sözleriyle bu geleneğin sıradan bir alışkanlıktan çok daha fazlası olduğunu anlatıyor. Yaşlıların sahadaki varlığı, köyün gençlerine de örnek oluyor; spor, burada nesilden nesile aktarılan bir kültüre dönüşüyor.
Kahve Kültürü Fileye Taşındı
Pehlivanlı Köy Kahvesi, köylüler için hem bir buluşma alanı hem de voleybolun merkezi haline gelmiş durumda. Kahvehanenin işletmecisi Bekir Altınok, köyde voleybolun ne kadar benimsendiğini şu sözlerle ifade ediyor: “Hemen hemen her gün burada bir ya da iki maç yapılıyor. Genci yaşlısı herkes oynuyor.”
Altınok’a göre bu gelenek, voleybol sahasının yapılmasıyla birlikte başlamış. İlgi artınca da oyun köyün tamamına yayılmış. Yaz-kış demeden sahaya çıkan köylüler, soğuk havalarda bile kısa süreliğine de olsa maç yapmaya çalışıyor. Eskiden güreşin ön planda olduğu köyde, son kırk yıldır voleybol yükselişte
Yaz Aylarında Turnuva Havası
Yaz döneminde Pehlivanlı Mahallesi daha da kalabalıklaşıyor. Türkiye’nin farklı illerinden ve yurt dışından gelen gurbetçiler, köylerine döndüklerinde bu geleneğin bir parçası oluyor. Yazlıkçıların da katılımıyla voleybol maçları turnuva havasında geçiyor. Neredeyse her yaş grubundan katılım gösteren gurbetçilerin yer aldığı takımlar büyük ilgi görüyor.
Maçlar oynanırken, sahanın üst kısmındaki kahvenin önünde toplanan mahalle sakinleri, çay eşliğinde karşılaşmaları izliyor. Sahadaki mücadele kadar maçı izleyenler arasında gerçekleştirilen sohbet de bu geleneğin önemli bir parçası. Kimi zaman gençlerin daha teknik oyunları dikkat çekerken, kimi zaman yaşlıların tecrübesi alkış topluyor.
Bir Oyundan Daha Fazlası
Pehlivanlı Mahallesi yalnızca voleyboluyla anılmıyor, tarihi ve doğal zenginlikleriyle de dikkat çekiyor. Köyde 1883 yılında inşa edilmiş tarihi taş cami, Soğukluk Mağarası ve Anadolu Erken Dönem Türklerine ait koç figürlü mezar taşları bulunuyor. Pestil yapımı ise bölgede hâlâ yaygın olarak sürdürülüyor. Ancak tüm bu değerlerin arasında spor, köyün yaşayan ve sürekli yenilenen kültürü olarak öne çıkıyor.
Sporun bu köyde hep var olduğuna değinen mahalle sakinlerinden Ali Rıza Akbulut, “Eskiden ata sporumuz güreş vardı. Ama şimdi yaklaşık otuz, kırk senedir voleybol oynanıyor,” diyerek değişen ama yok olmayan bir geleneğin önemini vurguluyor.
Pehlivanlı’da voleybol kısaca bir oyundan daha fazlası; yaşlıların hayata tutunma biçimi, gençlerin rol model bulduğu bir alan, köyün ise birlik ve beraberlik ruhunun sahaya yansımış hali. Bu köyde yaş almak hayatta kalmak anlamına gelirken; file önünde durup topu karşılamak da hala oyunda olduğunu herkese göstermek demek.